Inkijkexemplaar: Oog in oog met kwetsbaarheid

OOG IN OOG MET KWETSBAARHEID 22 elk van deze keuzes schuilt een andere subpersoon, met eigen argumenten, gedachten en gevoelens. De persoon die kiest voor de comfortabele outfit zegt: ‘Dit is toch goed genoeg, zo kennen ze me, het is lekker vertrouwd en comfortabel.’ Diegene die opteert voor de chiquere outfit zegt: ‘Er zijn ook buitenstaanders bij, een eerste indruk is toch belangrijk, je wil toch stijlvol en professioneel overkomen, hier kan best weleens veel van afhangen voor mijn carrière.’ Soms hoor je iemand zeggen: ‘Ik was mezelf niet.’ Eigenlijk zegt die persoon op dat moment dat er even een heel ander stuk van zijn persoonlijkheid aan bod is gekomen. Zo kwam er eens een cliënt op een maandagmorgen op gesprek. Hij was bezorgd om terug naar kantoor te gaan na het personeelsfeest van het afgelopen weekend. ‘Ik had geen wijn mogen drinken, ik heb me gewoon heel anders gedragen dan anders, veel los- ser, en nu ben ik bang voor de commentaren. Mijn collega’s kennen me zo niet, ik ben eerder stil en teruggetrokken. Ik heb zelfs gedanst met mijn leidinggevende. Ik schaam me echt.’ In Voice Dialogue-termen geven we hier duiding aan door te zeggen dat de primaire subpersoon van deze cliënt tijdelijk verdwenen was en plaats had gemaakt voor een verstoten stuk dat veel minder vaak aan bod komt. Nadien komt dan de innerlijke criticus commentaar geven op wat er gebeurd is, waardoor de cliënt zich onrustig voelt om op kantoor te verschijnen. De primaire subpersoon bij deze cliënt is eerder introvert en houdt zich op de achtergrond. De verstoten subpersoon is veel meer ontspannen, los- ser in de omgang. Dit brengt ons bij het onderscheid tussen en het ontstaan van primaire en verstoten subpersonen. Als we geboren worden, zijn we als baby volledig afhankelijk van de men- sen om ons heen. Zonder zorg, warmte en voeding kunnen we niet overleven. Een baby en later een peuter zal heel snel aanvoelen welk gedrag beloond wordt en welk niet. Met andere woorden, elk kind zal stukjes of subpersonen ontwikkelen die ervoor zorgen dat het krijgt wat het nodig heeft in de wereld. Dat is een volledig logisch proces. Als ouder kunnen we ook niet anders dan dat we onze kinderen aanmoedigen bepaalde subperso- nen te ontwikkelen. Welke subpersonen zich precies in welk kind zullen ontwikkelen, is afhankelijk van genetisch materiaal en van de context waarin het kind opgroeit. Dat verklaart waarom binnen eenzelfde gezin met een gelijke opvoeding toch totaal verschillende persoonlijk- heden ontstaan in de kinderen. Zelfs al denken we dat we onze kinderen op dezelfde manier opvoeden, bij een eerste kind zullen we ons duidelijk anders gedragen als ouder (bijvoorbeeld meer bezorgdheid voelen) dan bij het derde kind (waar we al veel meer vertrouwen hebben om het kind sneller los te laten en zelf de wereld te laten ontdekken).